Những thực phẩm quen thuộc chứa chất độc chết người

Thứ Hai, Ngày 27 Tháng 2, 2023, 20:1Đăng bởi: Admin

 

Không chỉ các loại nấm hoang dại có thể chứa độc tố, một số loại rau củ và ngũ cốc thường gặp cũng có nguy cơ gây ngộ độc.

Mới đây, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã ban hành Công văn đề nghị Sở Y tế các tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương, Ban Quản lý An toàn thực phẩm các tỉnh/thành phố về chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác phòng chống ngộ độc do độc tố tự nhiên.

Theo Bộ Y tế, các vụ ngộ độc do người dân sử dụng thực phẩm chứa độc tố tự nhiên (nấm độc, hoa quả rừng, cây rừng…) thường xảy ra vào mùa xuân và đầu mùa hè, đặc biệt tại các tỉnh miền núi phía bắc và Tây Nguyên.

 Các loại nấm dại chứa độc tố có thể gây nôn mửa, tiêu chảy, lú lẫn và ảo giác.
Các loại nấm dại chứa độc tố có thể gây nôn mửa, tiêu chảy, lú lẫn và ảo giác. (Ảnh: Istock).

 

Tổ chức Y tế Thế Giới (WHO) định nghĩa độc tố tự nhiên là các hợp chất độc hại do các sinh vật sống tạo ra. Những chất độc này không gây hại cho bản thân sinh vật nhưng chúng lại gây độc cho các sinh vật khác, kể cả con người khi vô tình ăn phải.

Dưới đây là một số chất độc tự nhiên phổ biến nhất có thể gây hại cho sức khỏe con người.

Nấm độc

Các loại nấm dại có thể chứa một số độc tố như Muscimol và Muscarine gây nôn mửa, tiêu chảy, lú lẫn, rối loạn thị giác, tiết nước bọt và ảo giác. Những triệu chứng xảy ra 6-24 giờ hoặc hơn sau khi ăn phải nấm.

Ngộ độc gây tử vong thường liên quan đến các triệu chứng xuất hiện muộn nhưng nghiêm trọng, gây độc cho gan, thận và hệ thần kinh. Người dân cần lưu ý nấu chín hoặc gọt vỏ không làm mất hoạt tính của chất độc. Do đó, mọi người nên tránh ăn bất loại nấm hoang dã nào, trừ khi được xác định chắc chắn là không độc.

Độc tố Aflatoxin nấm mốc

 

Độc tố nấm mốc là các hợp chất độc hại tự nhiên do một số loại nấm mốc tạo ra. Nấm mốc có thể sản xuất độc tố này trên nhiều loại thực phẩm như ngũ cốc, trái cây sấy khô, các loại hạt và gia vị.

Sự phát triển của nấm mốc có thể xảy ra trước khi thu hoạch hoặc sau khi thu hoạch, trong quá trình bảo quản, trong thực phẩm thường ở điều kiện ấm, ẩm và ẩm ướt.

Hầu hết độc tố nấm mốc đều ổn định về mặt hóa học và tồn tại trong quá trình chế biến thực phẩm. Chúng gây ra ngộ độc cấp tính với các triệu chứng nặng và thậm chí tử vong nhanh nếu tiêu thụ các sản phẩm bị nhiễm độc nhiều. Ngoài ra, khi tiếp xúc lâu dài với độc tố nấm mốc, chúng ta có nguy cơ bị ung thư và suy giảm miễn dịch.

Độc tố trong mầm khoai tây

Tất cả thực vật họ cà (Solanaceae) bao gồm cà chua, khoai tây và cà tím đều chứa độc tố tự nhiên gọi là solanine và chaconine. Nồng độ độc tố cao hơn được tìm thấy trong mầm khoai tây, vỏ có vị đắng và các phần màu xanh lá cây cũng như trong quả cà chua xanh.

Thực vật tạo ra độc tố để chống lại vết bầm tím, tia cực tím, vi sinh vật, sự tấn công của côn trùng gây hại và động vật ăn cỏ. Để giảm sản xuất Solanine và Chaconine, điều quan trọng là bạn phải bảo quản khoai tây ở nơi tối, mát và khô, đồng thời không ăn khoai tây mọc mầm.

 

Khoai tây mọc mầm hoặc có màu xanh chứa nồng độ độc tố cao.
Khoai tây mọc mầm hoặc có màu xanh chứa nồng độ độc tố cao. (Ảnh: Healthline).

Ngộ độc củ ấu tàu

Củ ấu tàu thường mọc hoang hoặc được trồng ở các vùng núi cao biên giới phía Bắc như Lào Cai, Hà Giang, Cao Bằng... Tất cả thành phần của cây đều chứa độc tố Atonitin và hàm lượng cao nhất tập trung ở rễ củ.

Ngộ độc Aconitin từ củ ấu tàu chủ yếu do uống quá liều thuốc nam, thuốc bắc, uống nhầm thuốc xoa bóp ngoài da chứa loại thực vật này để điều trị giảm đau, ăn phải rễ cây do nhầm lẫn với cây cần tây, củ cải... Ngộ độc củ ấu tàu còn do ăn cháo từ loại thực vật này khi chế biến không đúng cách.

Triệu chứng ngộ độc đầu tiên gồm tê miệng và lưỡi, tê cóng đầu chi, sau vài giờ sẽ chảy đờm rãi, buồn nôn, nôn, tiêu chảy và khó thở. Trong đó, triệu chứng đặc trưng nhất là mất cảm giác toàn cơ thể và rối loạn tim mạch.

Ngộ độc sắn (khoai mì)

Trong sắn có loại độc tố được gọi là glucosid, khi gặp men tiêu hóa, nước, hay axit, chất này sẽ thủy phân và giải phóng axit cyanhydric (HCN). Khi nồng độ của HCN lớn hơn 7 mg/100 g sẵn, tình trạng ngộ độc sẽ xảy ra, có thể dẫn đến tử vong.

 

Biểu hiện ngộ độc sắn thường xuất hiện vài giờ sau khi ăn với các triệu chứng như rối loạn tiêu hóa (đầy bụng, sôi bụng, buồn nôn, nôn và tiêu chảy), rối loạn thần kinh (váng đầu, nóng bừng mặt, ù tai, chóng mặt, ngứa ngáy, chân tay nặng, người vật vã, run, co giật, có khi tử vong) và có trường hợp bị sốt, ho...

Độc tố trong củ cải vàng

Những chất độc này có trong nhiều loại thực vật như củ cải vàng, rễ cần tây, thực vật có múi (chanh, bưởi, cam bergamot) và một số cây thuốc. Furocoumarins là chất độc được giải phóng để đối phó với căng thẳng như tổn thương thể chất cho cây trồng.

Một số chất độc này có thể gây ra các vấn đề về đường tiêu hóa ở người nhạy cảm. Ngoài ra, Furocoumarins là chất độc quang học nên có thể gây phản ứng da nghiêm trọng dưới ánh sáng mặt trời (khi tiếp xúc với tia UVA).

Phòng ngừa độc tố tự nhiên

Khi nói đến các chất độc tự nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là chúng có mặt trong nhiều loại cây trồng và thực phẩm khác nhau. Trong chế độ ăn uống lành mạnh, mức độ độc tố tự nhiên thấp hơn nhiều so với ngưỡng độc tính cấp tính và mạn tính.

Để giảm thiểu rủi ro sức khỏe từ độc tố tự nhiên trong thực phẩm, mọi người nên:

  • Không giả định rằng thực phẩm “tự nhiên” nó sẽ an toàn.
  • Vứt bỏ thực phẩm bị thâm, hư hỏng hoặc đổi màu, đặc biệt bị mốc.
  • Vứt bỏ bất kỳ thực phẩm nào không có mùi, vị tươi, hoặc có mùi vị khác thường.
  • Chỉ ăn nấm hoặc các loại thực vật hoang dã khác đã được xác định chắc chắn là không chứa độc.

Những Cẩm nang hữu ích với loại thực phẩm là

Những công dụng ít người biết của Mộng Dừa

Không chỉ là món ăn vặt tuổi thơ của bao thế hệ người Việt, mộng dừa còn là “siêu thực phẩm” cực bổ dưỡng và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe mà không phải ai cũng biết.

Quả đào có lợi ích gì cho sức khỏe? Lưu ý gì khi dùng đào?

Có vị ngọt, mọng nước được biết đến với màu sắc và hương vị đặc trưng, loại quả này có sẵn tại chợ Việt với giá thành rẻ.

Rau tiến vua có lợi ít dinh dưỡng gì? Cách chọn mua rau tiến vua ngon?

Loại rau này chứa tới 20 loại khoáng chất và acid amin cần thiết cho cơ thể như protein, pectin, vitamin, canxi, sắt, kẽm… vô cùng cần thiết cho sức khỏe và cơ thể.

Công dụng của là ổi non trong sức khỏe nhiều người chưa biết

Không chỉ cho quả để ăn mà cây ổi còn cho lá ổi có tác dụng chữa nhiều bệnh lý liên quan tới đường tiêu hóa và các vấn đề tốt cho sức khỏe khác.

Những vitamin thiết yếu cho cơ thể được đặt tên theo bảng chữ cái bạn biết vì sao không?

Là những chất rất cần thiết cho cơ thể, nhưng các vitamin được gọi tên rất đơn giản như vitamin A, B, vitamin C, D…, chứ không phải bằng các tên dài dòng và khó nhớ như các chất khác.

Sau 60 phút uống cà phế, cơ thể bạn có những thay đổi gì?

Sức ảnh hưởng của cà phê với cơ thể có thể cảm nhận được ngay sau khi uống một cách rất rõ rệt, vậy chính xác các cơ quan bên trong cơ thể phản ứng như thế nào chúng ta dung nạp cà phê?

Hai loại hạt này nếu ăn sẽ độc hơn cả đồ ăn nhanh hay thịt nướng

Các loại hạt có giá trị dinh dưỡng cao và là món ăn khoái khẩu của nhiều người nhưng với 2 loại này lại là cấm kỵ.

Những loại gạo sau đây không nên ăn nếu không muốn gan, thận tổn thương

Gạo là loại lương thực thiết yếu, có thể đem đến 1 số lợi ích cho cơ thể. Tuy nhiên, 3 loại gạo kém chất lượng dưới đây có thể gây hại cho sức khoẻ nếu chúng ta vô tình ăn phải.
Những công dụng ít người biết của Mộng Dừa

Những công dụng ít người biết của Mộng Dừa 114 người xem

Không chỉ là món ăn vặt tuổi thơ của bao thế hệ người Việt, mộng dừa còn là “siêu thực phẩm” cực bổ dưỡng và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe mà không phải ai cũng biết.
Quả bầu có dinh dưỡng gì? Một số tác dụng phụ của quả bầu

Quả bầu có dinh dưỡng gì? Một số tác dụng phụ của quả bầu 115 người xem

Quả bầu có thể chế biến thành nhiều món ăn thanh mát trong mùa hè. Thường xuyên ăn bầu mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, tuy nhiên cần lưu ý về một số tác dụng phụ của quả bầu.
Quả đào có lợi ích gì cho sức khỏe? Lưu ý gì khi dùng đào?

Quả đào có lợi ích gì cho sức khỏe? Lưu ý gì khi dùng đào? 126 người xem

Có vị ngọt, mọng nước được biết đến với màu sắc và hương vị đặc trưng, loại quả này có sẵn tại chợ Việt với giá thành rẻ.
Rau tiến vua có lợi ít dinh dưỡng gì? Cách chọn mua rau tiến vua ngon?

Rau tiến vua có lợi ít dinh dưỡng gì? Cách chọn mua rau tiến vua ngon? 120 người xem

Loại rau này chứa tới 20 loại khoáng chất và acid amin cần thiết cho cơ thể như protein, pectin, vitamin, canxi, sắt, kẽm… vô cùng cần thiết cho sức khỏe và cơ thể.
Quả vải có những công dụng gì? Tìm hiểu14 lợi ít của vải với sức khỏe và sắc đẹp nhé!

Quả vải có những công dụng gì? Tìm hiểu14 lợi ít của vải với sức khỏe và sắc đẹp nhé! 128 người xem

Không chỉ có hương vị thơm ngon, quả vải còn chứa nhiều vitamin và chất chống oxy hóa giúp phòng ngừa ung thư, hỗ trợ sức khỏe tim mạch, làm chậm quá trình lão thị, giúp da mịn màng và mái tóc óng ả.
Gợ ý 8 loại thực phẩm là nguồn cung cấp protein thay thịt

Gợ ý 8 loại thực phẩm là nguồn cung cấp protein thay thịt 124 người xem

Muốn tăng cường protein trong thực đơn mà không phải ăn quá nhiều thịt, bạn có thể ăn ngô, kiwi vàng, ổi, bông cải xanh, rau bina...
Công dụng của là ổi non trong sức khỏe nhiều người chưa biết

Công dụng của là ổi non trong sức khỏe nhiều người chưa biết 131 người xem

Không chỉ cho quả để ăn mà cây ổi còn cho lá ổi có tác dụng chữa nhiều bệnh lý liên quan tới đường tiêu hóa và các vấn đề tốt cho sức khỏe khác.
Những vitamin thiết yếu cho cơ thể được đặt tên theo bảng chữ cái bạn biết vì sao không?

Những vitamin thiết yếu cho cơ thể được đặt tên theo bảng chữ cái bạn biết vì sao không? 133 người xem

Là những chất rất cần thiết cho cơ thể, nhưng các vitamin được gọi tên rất đơn giản như vitamin A, B, vitamin C, D…, chứ không phải bằng các tên dài dòng và khó nhớ như các chất khác.