Ho là tình trạng nhiều người gặp phải, đặc biệt khi thời tiết thay đổi thất thường. Có rất nhiều bài thuốc dân gian trị ho, trong đó có bài thuốc trị ho từ lá húng chanh vừa hiệu quả lại đơn giản mà ai cũng có thể làm được.

1. Đặc điểm và tác dụng của húng chanh

Húng chanh có nhiều tên gọi như rau thơm lùn, rau tần, tần dày lá, dương tử tô, rau thơm lông,... là loại cây thân thảo, sống lâu năm với chiều cao trung bình từ 20 đến 50 cm. Thân cây có lông mịn và có mùi thơm. Lá hình trái xoan thường mọc đối xứng nhau. Mép lá có răng cưa to nhưng không nhọn. Hai mặt bên của lá có màu xanh và có lông đơn. Hoa húng chanh có màu tím đỏ, mọc ở đầu cành hoặc ở ngọn thân. Quả của loại cây này rất nhỏ, có màu nâu. Mỗi quả chứa một hạt.

Thông thường, lá cây húng chanh thường được sử dụng để làm thuốc hỗ trợ điều trị một số bệnh lý.

Cây húng chanh có chứa hoạt chất màu đỏ colein và tinh dầu Carvacrol. Đặc biệt, húng chanh rất giàu hàm lượng beta carotene, vitamin K và acid ascorbic. Nhờ có các dưỡng chất này, húng chanh có nhiều lợi ích đối với sức khoẻ như:

1.1. Hỗ trợ điều trị các bệnh hô hấp

Nếu bạn đang bị cảm lạnh, đau họng, nghẹt mũi hoặc đau xoang, bạn có thể nhai hoặc pha trà từ lá húng chanh. Các hợp chất có trong loại thảo mộc này hoạt động như một chất long đờm mạnh mẽ để loại bỏ chất nhầy và đờm khỏi đường hô hấp và làm sạch xoang. Điều này cũng có thể giúp tăng cường hệ thống miễn dịch, phòng tránh vi khuẩn hoặc virus phát triển và gây bệnh hô hấp.

Tinh dầu carvacrol trong húng chanh có tác dụng ức chế mạnh các vi khuẩn gây bệnh đường hô hấp. (Ảnh: ST).

1.2. Giúp hạ sốt

Húng chanh có khả năng làm bài tiết mồ hôi, có nghĩa là nó thúc đẩy đổ mồ hôi, điều này cũng giúp loại bỏ độc tố qua da và đẩy nhanh quá trình phục hồi, giúp hạ sốt hiệu quả.

1.3. Giảm căng thẳng và lo lắng

Một số hợp chất hữu cơ và khoáng chất được tìm thấy trong loại thảo dược này đã được chứng minh là có tính chất an thần nhẹ. Những người mắc chứng cao huyết áp, lo lắng hoặc căng thẳng mãn tính nên uống trà húng chanh để thư giãn, an tâm và ngủ ngon, khỏe mạnh.

1.4. Có tiềm năng phòng ngừa ung thư

Nghiên cứu đã phát hiện ra rằng thân cây húng chanh rất giàu chất chống oxy hóa và có khả năng loại bỏ các gốc tự do. Chiết xuất của loại cây này giúp ức chế sự phát triển của tế bào ung thư và cũng cho thấy khả năng tích tụ kháng tiểu cầu.

1.5. Tốt cho sức khoẻ của thận

Cây húng chanh hoạt động như một loại thuốc lợi tiểu, có nghĩa là loại cây này có thể làm sạch cơ thể và loại bỏ các chất độc bằng cách kích thích đi tiểu. Điều này cũng làm giảm lượng muối, chất béo và nước dư thừa trong cơ thể, giữ cho thận và hệ bạch huyết hoạt động tốt hơn.

Cây húng chanh hoạt động như một loại thuốc lợi tiểu, giữ cho thận hoạt động tốt hơn. (Ảnh: ST).

1.6. Tốt cho người bị hội chứng ruột kích thích

Trước đây, húng chanh đã được sử dụng để làm giảm chứng khó chịu ở dạ dày và giảm hội chứng ruột kích thích bằng cách điều hòa tiêu hóa và làm dịu chứng viêm dạ dày. Để đạt hiệu quả, mọi người nên uống trà từ lá húng chanh.

1.7. Giảm viêm khớp

Hàm lượng axit béo omega-6 có trong lá cây húng chanh được cho là có tác dụng làm giảm bệnh viêm khớp. Ngoài ra, các vận động viên cũng được khuyến khích tiêu thụ loại lá này để ngăn ngừa loãng xương.

1.8. Tốt cho mắt

Cây húng chanh có chứa vitamin A, vì vậy rất tốt cho mắt và có thể làm giảm căng thẳng oxy hóa trong mắt, ngăn ngừa thoái hóa điểm vàng.

2. Bài thuốc trị ho từ lá húng chanh

Như đã đề cập trong phần tác dụng của lá húng chanh, một số hợp chất trong loại thảo dược này có tác dụng long đờm, tinh dầu carvacrol trong húng chanh có tác dụng ức chế mạnh các vi khuẩn gây bệnh đường hô hấp, chẳng hạn như ho. Vì vậy, lá húng chanh có thể hỗ trợ trị ho một cách hiệu quả.

Dưới đây là một số bài thuốc chữa ho từ lá húng chanh mà mọi người có thể tham khảo:

2.1. Bài thuốc trị ho từ trà lá húng chanh

Để pha trà lá húng chanh trị ho, mọi người chuẩn bị: 5 lá húng chanh tươi (hoặc có thể sử dụng 1 lượng nhỏ húng chanh đã được phơi khô), 300ml nước lọc, 2 thìa cà phê mật ong, 1 muỗng nước cốt chanh.

Cách thực hiện:

• Đun sôi 300ml nước lọc, sau đó cho lá húng chanh tươi hoặc khô vào ủ trong khoảng 15 phút.
• Chờ cho nước trà vừa hãm nguội hoặc ấm thì cho mật ong và nước cốt chanh vào khuấy đều. Như vậy bạn đã có một ly trà lá húng chanh thơm ngon lại giảm ho hiệu quả.

Trà húng chanh vừa thơm ngon lại trị ho hiệu quả. (Ảnh: ST).

2.2. Bài thuốc trị ho từ siro húng chanh

Siro húng chanh là bài thuốc trị ho có thể sử dụng cho nhiều người, từ trẻ em tới người già. Có rất nhiều cách làm siro húng chanh nhưng sau đây sẽ là hướng dẫn cách làm đơn giản nhất. Nguyên liệu cần có: 4 - 5 lá húng chanh, 2 muỗng đường phèn, 50ml nước.

Cách thực hiện:

• Đầu tiên, rửa sạch lá húng chanh, để ráo rồi xay nhuyễn với 50ml nước bằng máy xay. Sau đó dùng đồ lọc, bỏ bã lọc lấy nước.
• Tiếp theo, cho 2 muỗng đường phèn vào nước húng chanh vừa thu được, rồi hấp cách thủy khoảng 15 phút.
• Khi uống bạn pha với nước nóng, dùng 2 - 3 ly nhỏ mỗi ngày.

2.3. Bài thuốc trị ho từ lá húng chanh và quất

Để làm bài thuốc từ lá húng chanh và quất, mọi người chuẩn bị 1 quả quất, 4-5 lá húng chanh, đường phèn hoặc mật ong.

Cách thực hiện:

• Húng chanh đem giã nhỏ rồi cho vào một chén nhỏ, cho thêm vào đó 1 quả quất, đường phèn hoặc mật ong.
• Đem hấp cách thủy trong khoảng 30 phút.
• Sau đó uống hết nước và ngậm cả quả quất khoảng 2 - 3 phút. Thực hiện đến khi triệu chứng thuyên giảm.

Kết hợp húng chanh, quất, đường phèn giúp giảm ho. (Ảnh: ST).

3. Một số lưu ý khi sử dụng bài thuốc trị ho từ lá húng chanh

Mặc dù có nhiều lợi ích đối với sức khoẻ nhưng khi áp dụng các bài thuốc trị ho từ lá húng chanh, mọi người nên lưu ý một điều sau để đảm bảo sức khoẻ:

• Các bài thuốc trị ho từ lá húng chanh chỉ có tác dụng hỗ trợ điều trị, không thay thế được các chỉ định của bác sĩ. Nếu tình trạng ho chuyển nặng, bạn nên thăm khám và điều trị theo chỉ định của bác sĩ, tham khảo thêm ý kiến của bác sĩ khi kết hợp thêm bài thuốc trị ho từ lá húng chanh.
• Tinh dầu thu được từ lá húng chanh có chứa estragole, nếu dùng đường uống trong thời gian dài có thể không tốt cho gan.
• Chiết xuất từ tinh dầu húng chanh còn có nguy cơ làm chậm quá trình đông máu, làm trầm trọng thêm tình trạng rối loạn chảy máu. Do đó, chỉ nên dùng lá húng chanh tối thiểu 2 tuần trước khi thực hiện phẫu thuật.

Trên đây là 3 bài thuốc trị ho từ lá húng chanh. Dù đem lại hiệu quả tốt nhưng mọi người vẫn nên lưu ý các bài thuốc này có tác dụng cho các trường hợp ho nhẹ, ho do nhiễm trùng đường hô hấp. Nếu tình trạng ho nặng và kéo dài, các bạn cần đến bệnh viện thăm khám và điều trị theo chỉ định.